ιστορια της περιοχης

Το γραφικό λιμανάκι της Λίμνης Κεριού, είναι το περίφημο αρχαίο λιμάνι της Ζακύνθου, πασίγνωστο στην αρχαιότητα, που αποτελούσε αξιόλογο εμπορικό κόμβο ολόκληρου του νησιού. Ήταν ευρύχωρο και το χρησιμοποιούσαν για πολεμικούς και για εμπορικούς σκοπούς. Το λιμάνι το χρησιμοποίησαν οι Λακεδαιμόνιοι, οι Αθηναίοι, και οι Ρωμαίοι. Γι' αυτό το λόγο όλες οι πόλεις- κράτη κατά την αρχαιότητα επιθυμούσαν τη συμμαχία με τη Ζάκυνθο.
Η παραλία και το λιμάνι της Λίμνης Κεριού, ήταν γνωστά στους αρχαίους χρόνους με την ονομασία. Το όνομα (Λίμνη) αναφέρετε για πρώτη φορά από τον Ηρόδοτο στο ταξίδι του για τους Θουρίους της Ιταλίας επισκέφθηκε τη περιοχή κατά τα μέσα του 5ου αιώνα π.Χ.. Αναφέρει σχετικά. Εγώ ο ίδιος είδα πίσσα να αναβλύζει από λίμνη και νερό. Και σ' αυτό το μέρος υπάρχουν περισσότερες λίμνες, η πιο μεγάλη δε από αυτές έχει ολόκληρη, έκταση εβδομήντα πόδια και το βάθος της είναι δυο οργιές, σ' αυτήν κατεβάζουν κοντάρι, αφού δέσουν επάνω του μυρσίνη, και έπειτα με τη μυρσίνη ανεβάζουν επάνω πίσσα, η οποία έχει την μυρωδιά ασφάλτου, τη χύνουν μέσα σ' ένα λάκκο σκαμμένο κοντά στη λίμνη και όταν συγκεντρώσουν αρκετή, τη χύνουν σε αμφορείς. Και ότι τυχόν πέσει μέσα στη λίμνη, προχωρώντας κάτω από τη γη, εμφανίζεται στη θάλασσα, η οποία απέχει περίπου τέσσερα στάδια από τη λίμνη.
Στοιχειοθετούνται έτσι αναμφισβήτητα τεκμήρια φήμης του μνημειολογικού ενδιαφέροντος της περιοχής. Τα αρχαία χρόνια έρχονταν εδώ από διάφορα μέρη, του γνωστού τότε κόσμου, έπαιρναν τη πίσσα την οποία ανακάτευαν με ρετσίνι και τη χρησιμοποιούσαν για να καλαφατίζουν και να βάφουν πλοία τους. Η πηγή σήμερα είναι κοντά στο δημόσιο δρόμο και απέχει περίπου 500 μέτρα από τη θάλασσα. Ονομάζεται πηγή του Ηρόδοτου, ενώ ακόμα και σήμερα αναβλύζει διαυγές πόσιμο μεταλλικό νερό.
Υπάρχουν και άλλες πηγές που αναβλύζουν νερό (15 περίπου τον αριθμό), σχηματίζοντας τρία μικρά ποταμάκια που χύνονται μέσα από τις καλαμιές και τα μικρά γεφύρια στη θάλασσα. Μέσα στο νερό ζουν ψάρια χέλια και βαλτοχελώνες.
Παλιά ανάμεσα στα τρία ποταμάκια υπήρχαν καλλιέργειες με σταφίδες και αμπέλια. Οι κάτοικοι κρατούσαν γόνιμη τη δύσκολη αυτή γη, και όταν χρειαζόταν όλοι μαζί καθάριζαν τα κεντρικά ποτάμια προφυλάσσοντας τις καλλιέργειες από τις πλημμύρες. Οι καλλιέργειες καταστράφηκαν όταν στους βαλκανικούς πολέμους δεν υπήρχαν εργατικά χέρια για να διατηρήσουν καθαρά τα ποτάμια με αποτέλεσμα να γίνουν πλημμύρες και να καταστραφούν.
Στα υψώματα Καστέλο και Παλιόπυργο δεξιά και αριστερά από το λιμάνι υπήρχα οχυρά που προστάτευαν την είσοδο του λιμανιού. Επί ολόκληρους αιώνες οι Σαρακηνοί και Μπαρμπαρέζοι ληστοπειρατές λεηλατούσαν την περιοχή. Οι συχνές και τρομερές αυτές επιδρομές άφησαν έντονα ίχνη στην ιστορική μνήμη. Από τις επιδρομές αυτές αξιομνημόνευτη είναι εκείνη, πού θυμίζει την ανθρώπινη σπηλιά. Για αυτή τη σπηλιά υπάρχει η ακόλουθη λαϊκή παράδοση. Όταν κάποτε οι Αλγερινοί πειρατές αποβιβάστηκαν στο λιμάνι του Κεριού οι κάτοικοι της περιοχής εγκατέλειψαν τα σπίτια τους και κρύφτηκαν στα βουνά, και στις σπηλιές. Οι πειρατές συνάντησαν όμως ένα σκυλί, που τριγύριζε μυρίζοντας. Το ακολούθησαν και έφτασαν μπροστά σε μια σπηλιά που ήταν γεμάτη με εκατό πενήντα κατοίκους άνδρες γυναίκες και παιδιά. Θέλοντας να εξοντώσουν τους ανθρώπους που ήταν μέσα, άναψαν στην είσοδο της μια μεγάλη φωτιά, έτσι όλοι οι άνθρωποι, εκτός από μια γυναίκα που βρισκόταν μέσα, πέθαναν απ' τον καπνό. Από αυτό το γεγονός, ονομάστηκε ανθρώπινη σπηλιά και το βουνό, στο οποίο βρίσκεται ανθρώπινο βουνό. Αμέσως μετά αυτό το γεγονός οι πειρατές συνέχισαν την επιδρομή και τράβηξαν κατά το Κερί. Ξαφνικά λίγο πριν το χωριό όμως συνέβη ένα παράδοξο περιστατικό, συνάντησαν τόσο πυκνή ομίχλη, ώστε δεν έβλεπαν τίποτα γύρω τους. Έτσι μη μπορώντας να προχωρήσουν και χάνοντας εντελώς τον προσανατολισμό τους, αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν την επιδρομή και να ξαναγυρίσουν στα πλοία τους και τελικά έφυγαν.
Οι Κεριώτες απέδωσαν τη σωτηρία τους σε θαύμα της εικόνας της Παναγίας της Κεριώτισσας. Θέλοντας να τιμήσουν την Παναγία έχτισαν στη θέση του μοναστηριού που υπήρχε μέχρι τότε περίλαμπρη εκκλησία, πού απόκτησε μεγάλη φήμη. Στο διάσελο του βουνού, στη θέση, όπου οπισθοχώρησαν οι πειρατές, οι κάτοικοι έχτισαν αναθηματική στήλη του θαύματος της Θεοτόκου, η οποία υπάρχει ακόμη και σήμερα.